تغییرات غیرمنتظره در بازار طلا
قیمت طلا پس از سالها رشد، به مرحلهای رسیده است که روایتها و نگرانیهای جهانی بیش از متغیرهای بنیادین اقتصادی، جهت حرکت آن را تعیین میکنند. این وضعیت برخی را به یاد ابرچرخه صعودی دهه ۱۹۷۰ میاندازد. در این شرایط، سرمایهگذاران به دنبال پناهگاههای امن هستند و طلا به عنوان یکی از این گزینهها مطرح میشود.
تأثیر نرخ بهره و خرید بانکهای مرکزی
روچیر شارما، رئیس راکفلر اینترنشنال، در یادداشتی تحلیلی به این نکته اشاره کرده است که طلا در گذشته به عنوان پناهگاه امن شناخته میشد. جهشهای قیمتی این فلز گرانبها معمولاً در دورههایی رخ میداد که نرخهای بهره واقعی کاهش مییافت. اما از سال ۲۰۲۳، این الگو به شکل معناداری تغییر کرده است.
کاهش خرید بانکهای مرکزی و افزایش تقاضا
با وجود بالا بودن نرخهای بهره واقعی، قیمت طلا روند صعودی قدرتمندی را آغاز کرده است. افزایش خرید بانکهای مرکزی به دلیل تحریمهای آمریکا علیه روسیه در جنگ اوکراین، یکی از عوامل اصلی این رشد بود. اما اکنون، این عامل به تنهایی نمیتواند توضیحدهنده رشد قیمت باشد.
در سال گذشته، سرعت خرید بانکهای مرکزی کاهش یافته و تقاضای جواهرات نیز به دلیل قیمتهای بالا افت کرده است. در مقابل، تقاضای سرمایهگذاری در بازارهای بزرگی مانند آمریکا، هند و بریتانیا افزایش یافته است. سهم سرمایهگذاران از خرید جهانی طلا سال گذشته به ۳۵ درصد رسید که تقریباً دو برابر سال قبل است.
بخش عمده این خریدها از طریق صندوقهای قابل معامله در بورس یا ETF طلا جذب شده است. در چین نیز سرمایهگذاران خرد به شکل گسترده وارد بازار شدهاند و این موضوع نشاندهنده تغییرات جدید در الگوهای خرید طلا است.
مدلهای سنتی ارزشگذاری طلا که بر اساس نرخ بازده اوراق قرضه واقعی و انتظارات تورمی طراحی شده بودند، دیگر کارایی گذشته را ندارند. بر اساس مقایسه تاریخی، قیمت طلا نسبت به تورم اکنون ۵ انحراف معیار بالاتر از میانگین بلندمدت خود قرار دارد.
بیش از ۸۰ درصد رشد اخیر قیمت طلا به عوامل ریسک و نااطمینانی نسبت داده میشود.
قیمت قرارداد آتی طلا در بورس کامکس (COMEX) به حدود ۵,۲۳۶,۲۰ دلار رسیده است. با وجود این رشد، برخی حامیان طلا معتقدند فضای افزایش بیشتر همچنان وجود دارد زیرا نقدینگی جهانی بالا است و سهم طلا در سبد سرمایهگذاران هنوز محدود است.
با این حال، شارما تأکید میکند که در بازاری که بیش از بنیادهای اقتصادی به روایتها وابسته است، تشخیص اینکه کدام روایت ماندگار خواهد بود دشوار است. این وضعیت میتواند تأثیرات عمیقی بر بازارهای جهانی داشته باشد.
برای اطلاعات بیشتر در مورد وضعیت بازار طلا و پیشبینیهای آینده، میتوانید به مقالات مرتبط مراجعه کنید: انس جهانی طلا بازنده بزرگ آتش بس اقتصادی چین و آمریکا و پیشبینی هوش مصنوعی گراک از روند بازارها.
